Dit was dag 1 van de SURF Onderwijsdagen 2025

Plenaire opening: raden, kijken en vieren 

In de grote zaal van Amare in Den Haag, de thuisbasis van het Koninklijk Conservatorium, verzamelden zich honderden professionals uit het mbo, hbo en wo. Aanzetters van de dag Yvonne Rouwhorst en Raymond Reesink gaven het startsein van de dag.  

De eerste zet was aan Mpho Tutu van Furth, Zuid-Afrikaanse Anglicaanse priester, schrijver en dochter van Desmond Tutu. Zij bracht de filosofie van ubuntu tot leven, het besef dat we pas mens zijn in verbinding met anderen. Haar boodschap was helder: wees sterk in (digitale) autonomie, maar bescheiden in onafhankelijkheid. Autonomie betekent niet losstaan van elkaar, maar samen staan in gedeelde waarden. Iedere instelling heeft zijn eigen uitdagingen, maar niemand kan het alleen. 
 
Aan het einde van het plenaire programma werden de winnaars van de SURF Onderwijsawards bekendgemaakt, of beter gezegd: geraden. Terwijl de genomineerden achter kamerschermen stonden, moest het publiek op basis van hun schoenen en een reeks ja/nee-vragen raden wie er met de awards naar huis gingen. 
 
En met succes. Het publiek raadde dat de Onderwijsaward voor het mbo naar Menno de Waal (Graafschap College) ging en in het hbo viel Rik Jager (Hogeschool van Amsterdam en Universiteit van Amsterdam) in de prijzen. De Onderwijsaward voor het wo ging naar Martin Klomp van de Technische Universiteit Delft. De Onderwijsawards winnaars hadden een roze tintje: Rik en Menno werken allebei bij Npuls. Menno viel later op de dag nogmaals in de prijzen: hij won ook de Publieksprijs. 

Netwerkplein en sessies: sneller samen 

Na de feestelijke bekendmaking stroomden deelnemers naar het netwerkplein. Daar konden ze onder andere onder het genot van door barista gemaakte koffie netwerkenn de Npuls stand   en al fietsend met een mbo-, hbo- en wo-fiets letterlijk het onderwijs letterlijk samen in beweging brengen. Het record van 00.43 seconden kan op dag 2 nog worden ingehaald, met de tip: in dit fietsspel ga je – ook zonder baristakoffie – toch echt sneller samen dan alleen.  
 
Npuls organiseerde op deze eerste dag tien sessies. Instellingen wisselden niet alleen successen uit, maar ook leerpunten.  
 
Een paar hoogtepunten uit de sessies:  

• Versterk de Lerende Cultuur: evidence informered werken is een belangrijke sleutel tot succes bij het laten slagen van een lerende cultuur. Maar instellingen lopen bij het delen van kennis nog tegen veel uitdagingen aan: hoe haal je de drempel voor docenten en onderwijsprofessionals weg om kennis en materialen te delen? Hoe zorg je voor een centraal punt om kennis teverzamelen en te verspreiden (zoals een CTL) en hoe krijg je hier voldoende capaciteit/menskracht voor? Hoe ga je naar een volgende fase van je (kennis)netwerk? Ervaring is dat persoonlijke benadering, vertrouwen en onderlinge verbinding bevorderend werkt bij het creëren van draagvlak en om zo kennis verder te laten verspreiden. 
• European Perspectives on Generative AI: in het internationale panel kwam al vrij snel een gemene deler naar voren: ondanks de verschillende landen zijn de uitdagingen rondom AI vrijwel hetzelfde. Na een rondvraag in de zaal werd AI-geletterdheid van onderwijsstaf en lerenden als voornaamste onderwerp genoemd. Maar ook met een gemeenschappelijke uitdaging verschillen de perspectieven per land en uitdaging wel. En daarom alleen al is het belangrijk om vaker bij elkaar te komen in de vorm van hackathons, labs of andere bijeenkomsten of samenwerkingsverbanden voor kennisdeling. 
• Studievoortgang en sociale binding, stimuleren met Learning Analytics (LA): een consortium uit mbo, hbo en wo stond centraal. Hoe kunnen docenten LA doelgericht inzetten om studievoortgang van studenten te monitoren? En hoe ervaren docenten en studenten dit? Van ondersteuning van het leerproces tot studenten zelf inzicht geven in hun leerproces. Er is een brede variatie aan de manier waarop LA kan worden ingezet. Belangrijk is om studenten hierin mee te nemen en juist de menselijkheid voorop te zetten, met minder focus op learning analytics als begrip en meer op het bereik ervan.  
• eduGenAI: in de sessie over eduGenAI stonden kansen en uitdagingen van generatieve AI voor, door en met het onderwijs centraal. Want nu is de kans om het samen te doen. We keken naar wat nodig is om een veilig en onafhankelijk ecosysteem te bouwen dat recht doet aan publieke waarden zoals privacy, veiligheid en transparantie. Daarnaast keken we naar thema’s als architectuur, hoe we als onderwijs kunnen kiezen voor geschikte AI-modellen voor onderwijsdoelen. Tot slot keken we hoe we in de pilotfase van EduGenAI kunnen ontdekken hoe we bestaande en nieuwe functionaliteiten kunnen verfijnen voor de onderwijspraktijk.  

Test je AI-kennis!  

De dag werd afgesloten met een AI-quiz onder leiding van Anna Posthumus Meyjes-de Breij, docent en curriculumcoördinator bij Hogeschool Leiden. Met een hoofd vol ideeën en nieuwe connecties verlieten de bezoekers Amare. De volgende zet? Met meer inzicht, kennis en verbinding weten we: die is aan ons allemaal, morgen, op dag twee.