Ga naar de hoofdinhoud
Tool

Handboek Veilig Digitaal Toetsen

  • Publicatie datum 26 oktober 2026

Steeds meer mbo, hbo en wo-instellingen nemen summatieve toetsen digitaal af. Dat biedt nieuwe mogelijkheden, maar ook nieuwe uitdagingen: van het voorkomen van fraude tot zorgen dat studenten zonder problemen de toets kunnen afnemen en inzien. Hoe zorg je ervoor dat elke digitale toets veilig, ongestoord en controleerbaar verloopt? Het handboek Veilig Digitaal Toetsen biedt praktische handvatten voor de keuzes en maatregelen die daarvoor nodig zijn.

Wat?

Het handboek Veilig Digitaal Toetsen beschrijft hoe je de operationele digitale toetsketen veilig en zorgvuldig inricht: alles wat nodig is om een digitale toets af te nemen, van toetsruimte, devices en netwerk tot toetsplatform, toegangscontrole en logging. Het handboek onderscheidt zeven manieren (constellaties) om digitaal te toetsen, van een vaste toetszaal tot toetsen op de eigen laptop van de student. Per constellatie zie je de belangrijkste risico’s, maatregelen en afwegingen. Een quickscan, auditvragen, een referentiebeeld en praktijkcases van onderwijsinstellingen helpen je om direct aan de slag te gaan.

Voor wie?

Het handboek is bedoeld voor iedereen die betrokken is bij de inrichting van digitaal toetsen binnen een instelling. Het is in de eerste plaats geschreven voor ketenregisseurs. Daarnaast is het relevant voor toetscoördinatoren, procescoördinatoren, functioneel beheerders, informatiemanagers en adviseurs op het gebied van digitaal toetsen. Het helpt ook bij aanbestedingen en in projectgroepen, omdat het alle betrokkenen een gezamenlijke basis geeft.

Samenvatting

Digitaal toetsen vraagt meer dan techniek alleen. Toetsveiligheid ontstaat in het samenspel van techniek, surveillance en beleid. Een digitale toets kent twee soorten risico’s: nieuwe vormen van fraude en verstoringen door de techniek zelf. Het handboek richt zich op het beperken van beide. 
 
Belangrijke inzichten uit het handboek:

  • De keten is zo sterk als de zwakste schakel. Een goed beveiligd toetsplatform helpt weinig als het netwerk te manipuleren is.
  • Geen enkele constellatie is op alle aspecten de beste. Meer veiligheid kost vaak gebruiksgemak, en minder ruimte vraagt meer logistiek. Welke constellatie past, hangt af van de context van de instelling.
  • De ketenregisseur is onmisbaar. ICT, huisvesting, roostering en logistiek vallen onder verschillende afdelingen. Een ketenregisseur met een instellingsbrede opdracht zorgt dat de keten als geheel werkt.

Zo ga je aan de slag:

  • Lees in hoofdstuk 1 tot en met 3 hoe de digitale toetsketen in elkaar zit, welke constellaties er zijn en op welke aspecten die van elkaar verschillen.
  • Vind in hoofdstuk 4 per constellatie de bijbehorende maatregelen en beoordelingen en in hoofdstuk 5 de processen in de toetsketen.
  • Breng met de quickscan snel risico’s en verbeterkansen in beeld.
  • Gebruik de auditvragen per constellatie als checklist voor je eigen inrichting.
  • Leg je inrichting naast het referentiebeeld om bewust te kiezen welke risico’s je accepteert.
  • Laat je inspireren door de cases van andere onderwijsinstellingen. 
  • Publicatie datum 26 oktober 2026

Links

Lijst met alle externe links, met de naam en link.
Naam
Link
Handboek Veilig Digitaal Toetsen

Meer over dit onderwerp